चांदवड
( जिल्हा नाशिक , महाराष्ट्रराज्य ):
चांदवडच्या इतिहासाचा उल्लेख शनि माहात्म्याच्या पोथीत असून, ते ८ व्या शतकात वसले होते. एका आख्यायिकेनुसार, अगस्ती ऋषी चांदवडमध्ये वास्तव्यास असताना त्यांना चांदवडकरांनी तूप दिले नाही, त्यामुळे त्यांनी शाप दिला होता, ज्यामुळे ती ‘चांडाळनगरी’ किंवा ‘चांडाळपूर’ म्हणून ओळखली जाऊ लागली, जी पुढे चांदवड म्हणून ओळखली गेली.
लोकसंख्या
चांदवड तालुका
भारताची जनगणना २०११ नुसार, नाशिक जिल्ह्यातील चांदवड तालुक्याची एकूण लोकसंख्या ९,५५,५९४ आहे.
५,१५,०१६
पुरुषांची संख्या:
४,१७,५३२
स्त्रियांची संख्या:
९०
ग्रामपंचायती
११०
गावे

ग्रामविकास विभाग, महाराष्ट्र शासन






इगतपुरी
तालुक्यातील विभागनिहाय योजना

एकात्मिक बाल विकास सेवा योजना प्रकल्प (ICDS)
शासनाच्या १०० दिवसांच्या कार्यक्रमांतर्गत इगतपुरी तालुक्यामध्ये २१० अंगणवाडी केंद्रांमध्ये आरोग्य तपासणी व पोषण आहार वाटप कार्यक्रम राबविण्यात आले. तसेच ७,५०० बालकांना उष्मांक व प्रथिनयुक्त पूरक आहार देण्यात आला असून, याशिवाय अंगणवाडी सेविका व मदतनीस यांना पोषण, स्वच्छता व बालसंवर्धन विषयक विशेष प्रशिक्षण देण्यात आले.

पशुसंवर्धन विभाग
शासनाच्या १००दिवसाच्या कार्यक्रमांतर्गत इगतपुरी तालुक्यामध्ये लाळ खुरकुत रोगाचे ५३, ३५० जनावरांचे लसीकरण व डांगी जनावरांचे भव्य प्रदर्शन घेण्यात आले व गो- सेवा आयोग (राज्य शासन) एक दिवसीय शेतकरी प्रशिक्षण, १०० दिवस कार्यक्रमांतर्गत ३४,५०० मोठ्या जनावरांना जंत निर्मूलन शिबिरे घेण्यात आलेली आहे.

घरकुल योजना
शासनाच्या १०० दिवसांच्या कार्यक्रमांतर्गत इगतपुरी तालुक्यामध्ये प्रधानमंत्री आवास योजना (ग्रामीण) व रामाई घरकुल योजना अंतर्गत एकूण १,२५० लाभार्थ्यांना घरकुलांचे मंजुरीपत्र वाटप करण्यात आले. या योजनेंतर्गत ग्रामीण भागातील बेघर व गरजू कुटुंबांना पक्के व सुरक्षित घर उपलब्ध करून देण्याचे उद्दिष्ट साध्य होत आहे.

महाराष्ट्र रोजगार हमी योजना विभाग
महाराष्ट्र रोजगार हमी योजना अंतर्गत तालुक्यामध्ये एकूण २६ लाभार्थी यांना तुती लागवडसाठी प्रति लाभार्थी, ४. १८ लक्ष इतके अनुदान देण्यात आले. त्यामधून सदर लाभार्थी यांना वार्षिक प्रति एकरी ५ लक्ष पर्यंत उत्पन्न मिळत आहे. लाभार्थी यांचे जीवनमान उंचावण्यास मदत होत आहे
इगतपुरी
तालुक्यातील प्रेक्षणीय स्थळे

प्रेक्षणीय स्थळे
इगतपुरी तालुक्यातील कळसुबाई शिखर, धोडप किल्ला, कावनई किल्ला, घातघर धरण, भातसा धरण, वैफळ धबधबा या प्रेक्षणीय स्थळांच्या विकासासाठी विशेष उपक्रम राबविण्यात आले. यामध्ये पर्यटक मार्गदर्शन फलकांची स्थापना, स्वच्छ भारत अभियानांतर्गत स्वच्छता मोहिमा, पायवाट व प्रवेशमार्गांची दुरुस्ती तसेच स्थानिक मार्गदर्शकांना प्रशिक्षण देण्यात आले.

कळसुबाई शिखर
इगतपुरी तालुक्यात सह्याद्री पर्वतरांगांमध्ये वसलेले कळसुबाई शिखर हे महाराष्ट्रातील सर्वांत उंच शिखर (१,६४६ मीटर उंचीचे) असून ते ‘सह्याद्रीची शिखरराणी’ म्हणून ओळखले जाते. दरवर्षी हजारो पर्यटक व गिर्यारोहक येथे ट्रेकिंगसाठी येतात. शिखरावर कळसुबाई देवीचे मंदिर असून धार्मिक दृष्ट्याही या स्थळाला महत्त्व आहे.

भावली धबधबा
दारणा धरण , भावली धबधबा , विपश्यना केंद्र इगतपुरी तालुका हा निसर्गरम्य डोंगररांगांनी वेढलेला असून येथे अनेक आकर्षक पर्यटनस्थळे आहेत. त्र्यंबकेश्वर रोडवरील धोडप किल्ला, कळसूबाई शिखर (सह्याद्रीतील सर्वांत उंच शिखर), भातसा धरण, घातघर धरण ही प्रमुख नैसर्गिक ठिकाणे पर्यटकांना विशेष आकर्षित करतात.

कसारा बोगदा
इगतपुरी तालुक्यातील सह्याद्री पर्वतरांगांमधून जाणारा कसारा बोगदा हा भारतीय रेल्वेच्या इतिहासातील एक महत्त्वपूर्ण टप्पा असून मुंबई–नाशिक या मार्गावरील प्रमुख रेल्वे जोडणी मानली जाते. हा बोगदा सुमारे ७ किमी लांबीचा असून देशातील सर्वात मोठ्या रेल्वे बोगद्यांपैकी एक आहे.

वैतरणा धरण
इगतपुरी तालुक्यातील निसर्गरम्य परिसरात वसलेले वैतरणा धरण हे मुंबई महानगर प्रदेशास पिण्याचे पाणीपुरवठा करणारे प्रमुख जलस्रोत आहे. या धरणामुळे सिंचन, पाणीपुरवठा व वीज निर्मितीला मोठा हातभार लागतो. येथे धरण परिसरातील स्वच्छता मोहिमा, सुरक्षा व्यवस्था बळकटीकरण, पर्यटक मार्गदर्शन फलकांची स्थापना व पर्यावरण संवर्धन उपक्रम राबविण्यात आले.
जिल्ह्याची संघटनात्मक संरचना (पदनुक्रम) –
मुख्य कार्यकारी अधिकारी, जिल्हा परिषद, नाशिक
⇓
अतिरिक्त मुख्य कार्यकारी अधिकारी, जिल्हा परिषद, नाशिक
मुख्य लेखा व वित्त अधिकारी
शिक्षणाधिकारी (प्राथमिक/माध्यमिक)
जिल्हा आयुष अधिकारी
जिल्हा समाज कल्याण अधिकारी
जिल्हा कृषी अधिकारी
जिल्हा पशुसंवर्धन अधिकारी
जिल्हा जलसंधारण अभियंता
कार्यकारी अभियंता (बांधकाम/पाणीपुरवठा)
⇓
गट विकास अधिकारी
सहा. गट विकास अधिकारी
गट शिक्षणाधिकारी
बालविकास प्रकल्प अधिकारी
तालुका आरोग्य अधिकारी
उप अभियंता (बांधकाम/पाणीपुरवठा)
⇓
ग्रामपंचायत अधिकारी
प्राथमिक शिक्षक
आरोग्यसेविका
अंगणवाडी सेविका
चांदवड तालुका
लोकसंख्या
भारताची जनगणना २०११ नुसार, नाशिक जिल्ह्यातील चांदवड तालुक्याची एकूण लोकसंख्या ९,५५,५९४ आहे.
1) शैक्षणिक क्षेत्र:
नवीन शाळा आणि शिक्षणाचे महत्त्व: पंचायत समितीने नवीन शाळा उघडण्यास आणि शिक्षणाच्या विकासाला प्रोत्साहन दिले. यामुळे विद्यार्थ्यांना चांगले शिक्षण मिळण्यास मदत झाली.शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांसाठी सुविधा: शिक्षकांसाठी प्रशिक्षण कार्यक्रम आणि विद्यार्थ्यांना आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आल्या.
4 ) शेती विकास:
नवीन तंत्रज्ञान: शेतीमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञान वापरून उत्पादकता वाढवण्यास प्रोत्साहन दिले.शेती उत्पादनांसाठी सुविधा: शेती उत्पादनांच्या विक्रीसाठी बाजारपेठ उपलब्ध करून दिली.
2) आरोग्य क्षेत्र:
आरोग्य सेवा: पंचायत समितीने आरोग्य सेवा सुधारण्यासाठी काम केले. रुग्णांना चांगली वैद्यकीय सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली.आरोग्य योजना: विविध आरोग्य योजना राबवून लोकांना आरोग्य सेवांचा लाभ मिळवून दिला.
5) सामाजिक विकास:
महिला विकास: महिलांच्या विकासासाठी विविध योजना राबवून त्यांना सक्षम बनवले.गरिबी निर्मूलन: गरिबी कमी करण्यासाठी आणि लोकांच्या जीवनमान सुधारण्यासाठी उपाययोजना केल्या.
3) पायाभूत सुविधा:
पाणी व्यवस्थापन: पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा आणि शेतीसाठी पाणी उपलब्ध करून देण्यासाठी प्रयत्न केले.सडकांची सुधारणा: तालुक्यात चांगल्या रस्त्यांची निर्मिती करून वाहतूक सुलभ केली.इतर सुविधा: वीज, स्वच्छता आणि इतर आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून दिल्या.
प्रशासकीय संरचना




पंचायत समिती चांदवड
अधिकारी
मा.श्री मच्छिंद्र साबळे
गटविकास अधिकारी (उ.श्रे.) पंचायत समिती, चांदवड
मा.श्री ओंकार पवार
मुख्य कार्यकारी अधिकारी(जिल्हा परिषद,नाशिक)
कशासाठी प्रसिद्ध:
धम्मगिरी विपश्यना केंद्र:
जगातील एक मोठे ध्यानकेंद्र.
ट्रेकिंग व साहस पर्यटन:
कळसुबाई, रतनगड, हरिश्चंद्रगड यांसारखे लोकप्रिय ट्रेक.
निसर्गसौंदर्य:
पावसाळ्यातील धबधबे, हिरवीगार दऱ्या, विलोभनीय नजारे.
चित्रपट चित्रीकरण:
सुंदर निसर्गामुळे बॉलिवूड चित्रपटांसाठी आवडते ठिकाण.
प्रेक्षणीय स्थळे – इगतपुरी
1.धम्मगिरी विपश्यना केंद्र:
जगातील एक मोठे ध्यानकेंद्र, जगभरातून साधक येथे येतात.
2. कळसुबाई शिखर
:महाराष्ट्रातील सर्वोच्च शिखर (१,६४६ मी.) – प्रसिद्ध ट्रेकिंग ठिकाण.
3.भवली धरण व धबधबे:
पावसाळ्यात विशेष आकर्षक असलेले धरण व धबधबे.
4.त्रिंगलवाडी किल्ला:
ऐतिहासिक डोंगरकिल्ला, सह्याद्री पर्वतरांगांचे अप्रतिम दृश्य.
5.घाटांदेवी मंदिर:
घाटांचे रक्षण करणाऱ्या देवीचे प्रसिद्ध मंदिर.
6.वैतरणा धरण / अपर वैतरणा तलाव:
रमणीय परिसर, तसेच मुंबईला पाणीपुरवठा करणारे महत्त्वाचे जलाशय.
7. कॅमल व्हॅली:
पावसाळ्यात धबधबे व धुक्यामुळे सुंदर दिसणारी दरी.
8. अमृतेश्वर मंदिर (रतनवाडी, जवळच):
हेमाडपंती शैलीतील प्राचीन शिवमंदिर (११व्या शतकातील).
📩 आमच्याशी संपर्क साधा
तुमच्या प्रश्नांसाठी, सूचना किंवा माहितीकरिता खालील फॉर्म भरून आमच्याशी संपर्क साधा. आम्ही लवकरच प्रत्युत्तर देऊ.
(FAQ)
चांदवड वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
चांदवड पंचायत समिती ही नाशिक जिल्ह्यातील एक गटविकास संस्थ आहे जी ग्रामपंचायतींच्या कामकाजाचे समन्वय साधते आणि विविध विकास योजनांची अंमलबजावणी करते.
चांदवड पंचायत समितीची स्थापना महाराष्ट्र शासनाने १ मे १९६२ रोजी महाराष्ट्र जिल्हा परिषदा व पंचायत समित्या अधिनियम १९६१ अंतर्गत केली.
चांदवडचा इतिहास शनि माहात्म्याच्या पोथीत आढळतो आणि ते ८व्या शतकात वसले होते. चांदवड पूर्वी ‘चांदोर’ म्हणून ओळखले जात होते आणि मोगलांच्या काळात ते ‘जाफराबाद’ म्हणून ओळखले जात होते.
माहितीचा अधिकार अधिनियम २००५ अन्वये, संबंधित कार्यालयात जनहिती अधिकारी / जन माहिती अधिकारी / प्रथम अपील अधिकारी यांच्याकडून माहिती मिळविता येते. चांदवड पंचायत समितीच्या कार्यालयातून या विषयावर मार्गदर्शन केले जाते.
काही छायाचित्र




चांदवड , जिल्हा नाशिक , महाराष्ट्र
कार्यालयीन संपर्क
पंचायत समिती कार्यालय, चांदवड
पत्ता -
एचपी पेट्रोल पंप जवळ - ४२३ १०१
संपर्क क्रमांक -
02556- 252239
ई -मेल -
bdochd@gmail.com
जिल्हा परिषद, नाशिक
जिल्हा परिषद, नाशिक / प्रकल्प संचालक
(सामान्य प्रशासन)
(ग्रामपंचायत)
(पाणी व स्वच्छता)
(सामाजिक व आरोग्य)
(प्राथमिक/माध्यमिक)
(सार्व.१,२,३,४)
(बांधकाम/पाणी/प्रकल्प)
